Potwierdzenie tożsamości podczas osobistej wizyty
Pacjent potwierdza swoją tożsamość okazując jeden z następujących dokumentów:
- dowód osobisty, m-Obywatel, paszport albo prawo jazdy,
- legitymację szkolną (do ukończenia 18 lat).
Potwierdzenie tożsamości podczas teleporady
Pacjent potwierdza swoją tożsamość na podstawie danych z dokumentacji medycznej (data urodzenia, adres, inne informacje możliwe do zweryfikowania przez lekarza/pielęgniarkę).
Prawo pacjenta do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez NFZ jest potwierdzane w następujący sposób:
- na podstawie numeru PESEL za okazaniem przez pacjenta dokumentu tożsamości, np.: dowodu osobistego lub paszportu lub mTożsamości, prawa jazdy, w przypadku osoby, która nie ukończyła 18 r.ż.: legitymacji szkolnej lub mLegitymacji szkolnej, legitymacji studenckiej lub mLegitymacji studenckiej
- za okazaniem jednego z nadal obowiązujących papierowych dokumentów potwierdzających ubezpieczenie – ich wykaz znajduje się poniżej,
- poprzez złożenie pisemnego oświadczenia o prawie do świadczeń.
W stanach nagłych lub w przypadku, gdy ze względu na stan zdrowia nie jest możliwe złożenie oświadczenia, świadczenie opieki zdrowotnej zostaje udzielone pomimo braku potwierdzenia prawa do świadczeń. W takim przypadku osoba, której udzielono świadczenia, jest obowiązana do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń albo złożenia oświadczenia:
- w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia udzielania świadczenia opieki zdrowotnej,
- w terminie 7 dni od dnia zakończenia leczenia w oddziale szpitalnym
pod rygorem obciążenia tej osoby kosztami udzielonych jej świadczeń.
Przez stan nagły (stan nagłego zagrożenia zdrowotnego) należy rozumieć stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.
Dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:
- dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę: druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z aktualnie potwierdzonym raportem miesięcznym wydawany przez pracodawcę (nie dotyczy osób na urlopie bezpłatnym powyżej 30 dni) lub aktualne zaświadczenie z zakładu pracy potwierdzające zatrudnienie osoby ubezpieczonej
- dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą: druk potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZUA) wraz z dowodem opłacenia przez przedsiębiorcę składki na ubezpieczenie zdrowotne za ostatni miesiąc, aktualne zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu z opłacaniem składek,
- dla osoby ubezpieczonej w KRUS: zaświadczenie lub legitymacja aktualnie podstemplowane przez KRUS (dowód wpłaty składki w przypadku prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej),
- dla emerytów i rencistów: legitymacja emeryta lub rencisty. W przypadku legitymacji wydanej przez ZUS, numer legitymacji powinien zawierać oznaczenie oddziału NFZ. Jeżeli 3. i 4. pozycja numeru zawiera znaki „–„, legitymacja nie jest dokumentem potwierdzającym uprawnienia do świadczeń zdrowotnych. W takim przypadku należy przedstawić inny dowód ubezpieczenia. Np. osoba pobierająca rentę/emeryturę ZUS, ale zamieszkała na terenie innego państwa, powinna przedstawić aktualną Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Innymi dokumentami potrwierdzającymi prawo do świadczeń emetytów i rencistów są: zaświadczenie z ZUS lub KRUS (WBA, ZER MSWiA), aktualny odcinek emerytury lub renty, aktualne zaświadczenie o pobieraniu zasiłku przedemerytalnego,
- dla osoby ubezpieczonej dobrowolnie: umowa zawarta z NFZ i dokument ZUS potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z aktualnym dowodem opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- dla członka rodziny osoby ubezpieczonej: dowód opłacenia składki zdrowotnej przez osobę, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z kserokopią zgłoszenia (druk ZUS ZCNA lub ZUS ZCZA), aktualne zaświadczenie wydane przez pracodawcę lub zaświadczenie z KRUS o ubezpieczeniu członków rodziny, legitymacja emeryta/rencisty z wpisanymi członkami rodziny podlegającymi ubezpieczeniu, potwierdzająca dokonanie zgłoszenia wraz z aktualnym odcinkiem wypłaty świadczenia (dotyczy tylko KRUS).
W przypadku osób uczących się – pomiędzy 18. a 26. rokiem życia – dodatkowo dokument potwierdzający fakt pobierania nauki – legitymacja szkolna lub mLegitymacja szkolna, legitymacja studencka lub mLegitymacja studencka lub dokument potwierdzający znaczny stopień niepełnosprawności.
W przypadku studentów po ukończeniu 26. roku życia – zgłoszenie do ubezpieczenia przez uczelnię (druk ZUS ZZA) oraz legitymacja studencka lub mLegitymacja studencka lub legitymacja doktorancka.
Uwaga! Prawo do świadczeń zachowują osoby, które ukończyły szkołę:
- ponadgimnazjalną – w okresie 6 miesięcy od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy uczniów,
- wyższą – w okresie 4 miesięcy od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy studentów.
Okres 6 miesięcy należy liczyć od dnia zakończenia kształcenia, tj.:
– w przypadku osób zdających maturę: od daty wskazanej na świadectwie maturalnym,
– w przypadku absolwentów niezdających matury: od daty wskazanej na świadectwie ukończenia szkoły.
- dla osoby bezrobotnej: aktualne zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego,
- dla osoby nieubezpieczonej, spełniającej kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej: decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Decyzja ważna jest 90 dni,
- dla osoby ubezpieczonej w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu EFTA: EKUZ (lub certyfikat zastępujący EKUZ) wydany przez inny niż Polska kraj członkowski UE/ EFTA lub poświadczenie formularza z serii E 100 wydane przez NFZ, potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- dla osoby przebywającej na ciągłym zwolnieniu lekarskim: zaświadczenia z ZUS informujące o ciągłości zwolnienia; takie osoby mają prawo do świadczeń zdrowotnych w okresie pobierania zasiłku chorobowego bądź wypadkowego,
- dla osoby ubiegającej się o przyznanie emerytury lub renty: zaświadczenie z ZUS potwierdzające ubieganie się o przyznanie emerytury lub renty
Uwaga! osobom tym prawo do świadczeń zdrowotnych przysługuje w okresie trwania postępowania o przyznanie emerytury/ renty, niezależnie od tego czy w efekcie to świadczenie emerytalne/rentowe uzyskają, - dla osoby pobierającej zasiłek chorobowy, rehabilitacyjny lub macierzyński: zaświadczenie o wypłacaniu zasiłku lub dokument potwierdzający wypłatę świadczenia pieniężnego
Uwaga! Prawo do świadczeń zdrowotnych przysługuje w okresie pobierania zasiłku, - dla nieubezpieczonej kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu, posiadającej obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP: karta przebiegu ciąży i dokument stwierdzający tożsamość; dla kobiety w okresie połogu (do 42 dnia po porodzie) – skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i dokument stwierdzający tożsamość matki,
- dla osoby niezgłoszonej do ubezpieczenia, posiadającej obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP, która nie ukończyła 18 roku życia: dokument potwierdzający tożsamość albo skrócony odpis aktu urodzenia,
- dla osoby, która uzyskała w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełaniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy w związku z określonymi okolicznościami: zaświadczenie potwierdzające fakt posiadania statusu uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo zezwolenie na pobyt czasowy
Ważność dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń
Przyjmuje się, że dokument potwierdzający prawo do świadczeń jest ważny przez 30 dni od:
- daty wystawienia – zaświadczenie z zakładu pracy, zaświadczenia ZUS i KRUS,
- daty poświadczenia – legitymacja ubezpieczeniowa,
- daty opłacenia składki – np. dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- daty ważności dokumentu – legitymacja rencisty.
Wyjątkami od tej zasady są:
- legitymacja emeryta – ważna bezterminowo,
- zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego – do końca terminu ważności,
- decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy – ważna 90 dni od dnia określonego w decyzji.
Ustanie prawa do świadczeń
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje zazwyczaj po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład:
- w przypadku ustania stosunku pracy (np. z tytułu umowy o pracę) – po upływie 30 dni od dnia zakończenia umowy o pracę,
- w przypadku zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej – po upływie 30 dni od dnia zakończenia prowadzenia takiej działalności,
- w przypadku osób zatrudnionych, pozostających na urlopie bezpłatnym – po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu,
- w przypadku osób bezrobotnych – po upływie 30 dni od dnia utraty statusu bezrobotnego,
- w przypadku śmierci osoby, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia – członkowie rodziny tracą prawo do świadczeń po upływie 30 dni od daty śmierci osoby ubezpieczonej.
Prawo do świadczeń w przypadku osób, które:
– ukończyły szkołę ponadgimnazjalną – upływa po 6 miesiącach od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy uczniów,
– ukończyły szkołę wyższą – upływa po 4 miesiącach od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy studentów,
Uwaga! Okres 6 miesięcy należy liczyć od dnia zakończenia kształcenia, tj.:
- w przypadku osób zdających maturę – od daty wskazanej na świadectwie maturalnym,
- w przypadku absolwentów niezdających matury – od daty wskazanej na świadectwie ukończenia szkoły.
- ubiegają się o przyznanie emerytury lub renty – przysługuje w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń,
- pobierają zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym – przysługuje w okresie pobierania przez te osoby zasiłku.
Po upływie tego czasu osoba, która chce nadal korzystać ze świadczeń zdrowotnych w ramach ubezpieczenia w NFZ, powinna uzyskać inne prawo do ubezpieczenia, np. ubezpieczyć się dobrowolnie. Jeżeli tego nie uczyni, poniesie koszty udzielonych jej świadczeń.

