5 marca 2026 r. weszła w życie ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Ustawa od 5 marca 2026 r. wygasza dotychczasowe uprawnienia do świadczeń medycznych obywateli Ukrainy przyznane na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Ustawa przyznaje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługujących osobom objętym obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, beneficjentom ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR:
- którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub
- do ukończenia 18. roku życia, lub
- którzy posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, o którym mowa w art. 112 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
- w okresie ciąży, porodu lub połogu.
Uprawnienie to nie obejmuje:
- leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej
- leczenia niepłodności
- zabiegów endoprotezoplastyki
- usunięcia zaćmy oraz
- podania produktów leczniczych wydawanych pacjentom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia.
Dodatkowo ww. osoby uprawnione do świadczeń:
- nie stanowią populacji uprawnionej do profilaktycznych programów zdrowotnych, tzw. przesiewowych kierowanych do zdrowych/bezobjawowych osób (dot. programu profilaktyki raka piersi, programu profilaktyki raka szyjki macicy, programu badań przesiewowych raka jelita grubego); w przypadku wskazań klinicznych odpowiedniki ww. badań przesiewowych (mammografia, cytologia, kolonoskopia) są możliwe do realizacji poza wskazanymi programami w ramach świadczeń AOS;
- mogą korzystać z podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) na zasadach dotyczących osób spoza listy aktywnej danego świadczeniodawcy.
W celu uzyskania świadczenia, beneficjent ochrony czasowej:
- okazuje dokument tożsamości i numer PESEL ze statusem UKR oraz
- przedstawia (w zależności od sytuacji):
- zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność, o której mowa w art. 112c ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania
- dokument potwierdzający ciążę lub połóg.
Ustawa przyznaje również prawo do świadczeń opieki zdrowotnej [4] cudzoziemcom, którzy odnieśli obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Ustawa przyznaje beneficjentom ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR, znajdującym się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym [5] prawo do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych niezwłocznie w niezbędnym zakresie.
Ustawa przyznaje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez świadczeniodawców, na podstawie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz przez apteki, na podstawie umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Ważne!
Obywatele Ukrainy, którzy przed dniem wejścia w życie ustawy znajdowali się w trakcie leczenia szpitalnego, są uprawnieni do kontynuacji tego leczenia, aż do zakończenia hospitalizacji, jednak nie dłużej niż do 4 marca 2027 r.
W przypadku świadczeń świadczeniodawca jest zobowiązany sporządzić kopię dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub sporządzić odpis tych dokumentów.
Źródło: serwis Narodowego Funduszu Zdrowia