Według raportu WHO z 2023 r. około 17,5% dorosłej populacji, czyli mniej więcej 1 na 6 osób na całym świecie, zmaga się z niepłodnością. W Polsce ten problem dotyka między 1 a 1,5 mln par, co stanowi aż 20% społeczeństwa w wieku rozrodczym. W diagnostyce męskiej niepłodności kluczowe znaczenie ma seminogram, czyli badanie nasienia.
Od stycznia 2024 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zwiększył finansowanie tego badania.



Problem z płodnością może zostać zdiagnozowany zarówno po stronie mężczyzny, jak i kobiety, lub u obojga partnerów. Dlatego niezbędne są równe szanse w dostępie do diagnostyki niepłodności kobiet i mężczyzn. Narodowy Fundusz Zdrowia od 1 stycznia 2024 r. zmienił sposób finansowania jednego z podstawowych badań w kierunku męskiej niepłodności  seminogramu.

Czy wiesz, że…
Na badanie kieruje lekarz specjalista (szczegóły poniżej). NFZ zapłaci za każdy seminogram wykonany na podstawie skierowania.

Co obejmuje badanie nasienia na NFZ?
Seminogram jest podstawowym oraz nieinwazyjnym badaniem wykonywanym w diagnostyce męskiej niepłodności.

W trakcie badania analizowane są ogólne parametry nasienia, takie jak:

  • objętość
  • lepkość ejakulatu
  • czas upłynnienia
  • pH
  • wygląd nasienia
  • ogólna liczba plemników w nasieniu
  • liczba plemników w 1 ml ejakulatu
  • odsetek żywych i poruszających się plemników
  • a także ewentualna aglutynacja (zgrupowanie) plemników i stopień jej zaawansowania.

 Seminogram jest podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce niepłodności męskiej, która powinna się rozpocząć równolegle z diagnostyką kobiety. Dotychczas badanie nasienia (seminogram) realizowane było w ramach procedury „Badanie mikroskopowe materiału biologicznego – preparat bezpośredni”. Z uwagi na rosnące koszty badania, zostało ono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej wyodrębnione z grupy badań mikroskopowych, jako oddzielna pozycja i wycenione przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) – zwraca uwagę lek. Maciej Karaszewski, zastępca dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej w Centrali NFZ.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania nasienia?
Badanie wykonuje się u pełnoletnich mężczyzn:

  • którzy przez co najmniej 12 miesięcy bezskutecznie starali się ze swoją partnerką o ciążę w sytuacji, gdy partnerka ma poniżej 35 lat lub
  • którzy przez co najmniej 6 miesięcy bezskutecznie starali się ze swoją partnerką o ciążę w sytuacji, gdy partnerka ma powyżej 35 lat, lub
  • z rozpoznaniem według klasyfikacji ICD-10: „N46 Niepłodność męska”
  • których partnerka została zakwalifikowana do inseminacji domacicznej.

Kto zleca wykonanie badania nasienia?
Lekarz, w ramach konsultacji specjalistycznej, w poradni:

  • położniczo-ginekologicznej
  • urologicznej
  • endokrynologicznej
  • andrologicznej
  • leczenia niepłodności
  • planowania rodziny i rozrodczości,

zleca wykonanie badania, ocenia jego wynik i planuje dalsze postępowanie diagnostycznoterapeutyczne.

Jak się przygotować do badania nasienia?
Od 3 do 5 dni przed badaniem:

  • zachowaj wstrzemięźliwość seksualną
  • nie pij alkoholu
  • ogranicz palenie papierosów
  • unikaj nadmiernego wysiłku.

Te czynniki mają wpływ na wynik, mogą go zafałszować.
Poinformuj również lekarza o przyjmowanych lekach w okresie ostatnich 3 miesięcy oraz niedawno przebytych chorobach.

Źródło: serwis Narodowego Funduszu Zdrowia