Procedura jest uruchamiana w przypadku podejrzenia, że pacjent doznaje przemocy domowej.

Osoby wykonujące zawód medyczny (lekarze, pielęgniarki, położne) mając kontakt z pacjentami zgłaszającymi się z różnego rodzaju obrażeniami ciała, bądź u których stwierdzają obrażenia przy okazji badania pacjenta zgłaszającego się w innej sprawie, są z reguły w stanie określić albo powziąć podejrzenie, że dane obrażenia (np. rany, blizny, podbiegnięcia krwawe, zadrapania, otarcia, złamania, opuchlizny) mogły powstać na skutek gwałtownych zdarzeń, z których część może stanowić przemoc.  Obowiązkiem lekarza, pielęgniarki, położnej jest w takich przypadkach, w ramach np. wywiadu, rozpytanie pacjenta i upewnienie się co do etiologii zaobserwowanych lub zgłaszanych obrażeń.

W razie powzięcia podejrzenia stosowania przemocy domowej wobec osoby badanej lekarz, pielęgniarka, położna mają obowiązek wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”. Procedura „Niebieskie Karty” regulowania jest przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
Załącznikami do rozporządzenia są cztery rodzaje formularzy, tj. „Niebieska Karta – A”, „Niebieska Karta – B” „Niebieska Karta – C” i „Niebieska Karta – D”.

Procedura została opracowana w celu podejmowania interwencji w środowisku, w którym istnieje podejrzenie stosowania przemocy domowej. Podejmowanie interwencji, w tym wszczęcie procedury, nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy domowej ani osoby stosującej przemoc domową.

Procedura obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez pracowników socjalnych, asystentów rodziny, policjantów, przedstawicieli Żandarmerii Wojskowej, nauczycieli, psychologów, pedagogów, terapeutów, lekarzy, pielęgniarki, położne, ratowników medycznych, członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w związku z uzasadnionym podejrzeniem stosowania przemocy domowej.

Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” w przypadku powzięcia w toku prowadzonych czynności zawodowych podejrzenia stosowania przemocy wobec osób doznających przemocy domowej lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy domowej.

Procedurę „Niebieskie Karty” wszczyna się w obecności osoby doznającej przemocy domowej. Osoba wszczynająca procedurę ma obowiązek podjęcia działań interwencyjnych mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej. Działania takie polegają na:

• zapobieżeniu zagrożenia dla życia lub zdrowia osoby doznającej przemocy domowej, w tym informowaniu Policji lub Żandarmerii Wojskowej o okolicznościach uzasadniających zastosowanie odpowiednich środków izolacyjnych wobec osoby stosującej przemoc domową,
• udzieleniu osobie doznającej przemocy domowej pierwszej pomocy przedmedycznej lub zapewnieniu pomocy medycznej.

Oprócz działań interwencyjnych, w sytuacji podejrzenia popełnienia przestępstwa, należy zawiadomić o tym Policję lub prokuraturę. Obowiązek ten wynika zarówno z przepisów Kodeksu postępowania karnego, jak i z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.

Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta – A” należy:

1. wręczyć osobie doznającej przemocy formularz „Niebieska Karta – B”, który zawiera pouczenia dla osoby doznającej przemocy domowej,
2. bezzwłocznie, lecz nie później niż w ciągu 5 dni roboczych, przekazać formularz „Niebieska Karta – A” do zespołu interdyscyplinarnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby doznającej przemocy. Kopię formularza „Niebieska Karta – A” pozostawić u wszczynającego procedurę.

Właściwość miejscową Zespołu i grup diagnostyczno-pomocowych ustala się według miejsca zamieszkania osoby doznającej przemocy domowej.

gmina Szczecin	gmina Police	gmina Dobra
Zadania Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej koordynuje Centrum Usług Społecznych w Szczecinie ul. Gen. Wł. Sikorskiego 3 w Szczecinie	Zespół Interdyscyplinarny w Centrum Usług Społecznych (CUS) ul. Siedlecka 2a Police tel. 91 312 77 70.	Zespół Interdyscyplinarny w Ośrodku Pomocy Społecznej  ul. Graniczna 24a, Dobra tel. 91 311 33 93 lub 91 311 33 04
Kluczowe punkty wsparcia w Szczecinie: główny kontakt i interwencja: Dział ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej przy ul. Gen. Wł. Sikorskiego 3, tel. 91 311 49 32.całodobowy telefon interwencyjny: 192 89 lub 91 46 46 333 (Dział Interwencji Kryzysowej, ul. Starzyńskiego 3-4)Lokalne Centra Kryzysowe (czynne pn-pt 8:00 – 20:00) Lewobrzeże: ul. Słowackiego 13/1LU, tel. 505 997 334 Prawobrzeże: ul. Andrzeja Struga 10, tel. 510 360 862	Wsparciem dla całego powiatu zajmuje się Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) w Policach (ul. Szkolna 2). Oferuje ono całodobowy telefon interwencyjny: 603 083 020 lub numer stacjonarny 91 424 07 00, 603 083 020 lub numer stacjonarny 91 424 07 00, e-mail: interwencja@pcpr.police.pl.

Zespól Interdyscyplinarny po otrzymaniu oryginału formularza „Niebieska Karta – A” w ciągu 3 dni roboczych powołuje grupę diagnostyczno-pomocową, w której skład obligatoryjnie wchodzą przedstawiciel Policji i pracownik socjalny.

W ciągu 5 dni roboczych od otrzymania formularza „Niebieska Karta – A” grupa diagnostyczno-pomocowa odbywa pierwsze posiedzenie, w którym biorą udział wszystkie osoby powołane w skład grupy diagnostyczno-pomocowej przez zespół interdyscyplinarny. W skład grupy może zostać włączony lekarz wszczynający procedurę. Następnie grupa diagnostyczno-pomocowa spotyka się z osobą doznającą przemocy domowej i opracowuje indywidualny plan pomocy stanowiący część formularza „Niebieska Karta- C.

Grupa diagnostyczno-pomocowa spotyka się również z osobą stosującą przemoc, zobowiązując tę osobę do podjęcia działań mających na celu zmianę jej postępowania.

W trakcie spotkania wypełnia się formularz „Niebieska Karta – D”. Grupa diagnostyczno-pomocowa ma prawo złożyć wniosek do zespołu interdyscyplinarnego o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do programu korekcyjno-edukacyjnego lub psychologiczno- terapeutycznego.

Ważne jest także i to, że wobec osoby stosującej przemoc domową, równolegle do działań realizowanych przez grupę, mogą zostać zastosowane policyjne środki izolacyjne w postaci:

• nakazu natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zwanego dalej „nakazem”, lub zakazu zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zwanego dalej „zakazem”
• zakazu zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą na wyrażoną w metrach odległość (zwanego dalej „zakazem zbliżania”),
• zakazu kontaktowania się z osobą dotkniętą przemocą (zwanego dalej „zakazem kontaktowania”),
• zakazu wstępu i przebywania na terenie szkoły, placówki oświatowo- wychowawczej, opiekuńczej, artystycznej, obiektu sportowego lub miejsca pracy, jeżeli osoba dotknięta przemocą w rodzinie uczęszcza do tych placówek lub w nich przebywa (zwanego dalej „zakazem wstępu”).

Środki te stosowane są na okres do 14 dni, z możliwością ich przedłużenia przez sąd cywilny.

Jeżeli w trakcie realizacji procedury „Niebieskie Karty” dojdzie do kolejnego aktu przemocy, dokumentuje się ten fakt poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” lub „Niebieska Karta – C” w zakresie niezbędnym do udokumentowania nowego zdarzenia.

Zakończenie procedury „Niebieskie Karty” przez grupę diagnostyczno-pomocową następuje w dwóch przypadkach

1. gdy ustanie przemoc domowa i będzie można powziąć uzasadnione przypuszczenie, że zaprzestano dalszego stosowania przemocy domowej,
2. gdy nastąpi rozstrzygnięcie o braku zasadności podejmowania działań.

Po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty” prowadzi się działania monitorujące wobec osób objętych uprzednio procedurą „Niebieskie Karty” przez okres 9 miesięcy. W ramach monitoringu członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej składają wizyty sprawdzające stan bezpieczeństwa tych osób, organizują poradnictwo oraz udzielają wsparcia osobom uprzednio objętym procedurą. Częstotliwość i rodzaj podejmowanych działań każdorazowo określa grupa diagnostyczno-pomocowa.

Podsumowując: procedura „Niebieskie Karty” została opracowana w celu zatrzymania dalszego stosowania przemocy domowej oraz zapewnienia osobie doznającej przemocy odpowiedniej pomocy i wsparcia, zaś wobec osoby stosującej przemoc oddziaływań powstrzymujących ją od takich zachowań.